در بورس ما با اصطلاحات زیادی رو به رو هستیم از قبیل قیمت سهم ، صف خرید ، صف فروش ، دامنه نوسان و … که در این مبحث قصد داریم به معرفی برخی از آنها می پردازیم .

اصطلاح اول: صف خرید و فروش . حتما در بورس شنیده اید که برای سهمی صف خرید و برای سهمی دیگر صف فروش تشکیل شده است .

 

منظور از صف خرید و فروش چیست ؟

وقتی که سهمی در بازار شرایط خوبی پیدا می کند بر اساس مطالعات و ارزیابی هایی که صورت می گیرد ، علاقه مندان زیادی پیدا می کند و تعداد کسانی که مایل هستند این سهم را خریداری کنند افزایش می یابد و اگر از حجم عرضه بیشتر شود ، برای آن سهم صف تشکیل می شود .

یعنی تعداد تقاضا آن قدر زیاد است که عرضه نمی تواند جوابگو باشد به همین جهت تقاضاهایی در نوبت قرار برای خرید سهم قرار می گیرند که به آن صف خرید می گویند .

اما زمانی که همین سهم یا سهمی دیگر مرغوبیت خود را از دست می دهد و دیگر کسی رغبتی به خرید آن نداشته باشد ، آن موقع همه اقدام به عرضه سهام می کنند. در این موقع چون خریدار چندانی وجود ندارد ، صف فروش تشکیل می شود .

 

صف خرید و صف فروش بستگی به ارزش سهامی دارد که در بازار معامله می شود . اما توجه کنید که میزان نقد شوندگی سهام در بازار ، در تشکیل این صف ها یعنی صف خرید و صف فروش نقش دارد .

 

بنابراین هرچه قدر نقد شوندگی سهام بیشتر باشد ، تبعا صف ، کمتر تشکیل می شود . چون این سهم به خودی خود آن قدر روان است و آن قدر در بازار خواهان دارد که وقتی عرضه می شود ، به راحتی خریدار پیدا می شود و وقتی هم کسی که مایل است سهمی خریداری کند به راحتی برای آن فروشنده وجود دارد .

 

بنابراین صف خرید و صف فروش در زمانی که نقد شوندگی سهام بالا باشد ، تشکیل نمی شود  و این یکی از مرغوبیت های سهم خواهد بود .

 

اصطلاح دیگری که در بازار بورس به کار می رود ، دامنه نوسان قیمت سهم است .

دامنه نوسان عبارت است از : میزان افزایش یا کاهش قیمت سهم در طول یک روز .

در ادامه بخوایند :  معامله به روش آنلاین

اگر سهم کاهش یا افزایش داشته باشد در این دامنه نوسان قرار می گیرد . به منظور جلوگیری از تأثیر ناگهانی افزایش یا کاهش قیمت سهم دربازار ، این دامنه نوسان در بورس تهران و در فرابورس هم تعریف شده است .

به این معنا که گاهی اوقات در شرایط بحرانی ، رفتارهای هیجانی بروز می کند و قیمت سهم به طور ناگهانی افزایش یا کاهش پیدا می کند . چون قرار نیست این افزایش یا کاهش اتفاق بیفتد که به ضرر همه فعالان در بورس است ، دامنه نوسان تعریف می شود و این دامنه در بورس تهران ۵ درصد و در فرابورس نیز ۵ درصد تعریف شده است .

 

برای مثال شرکتی که قیمت سهم آن در آغاز روز ۲۰۰ تومان باشد ، به دلیل این افزایش ۵ درصد در بورس حداکثر می تواند به ۲۱۰ تومان برسد . یعنی ۱۰ تومان افزایش پیدا کند و یا ۱۰ تومان کاسته شود ، نه بیشتر و نه کمتر .

بدین معنی این دامنه نوسان به صورت ثابت در نظر گذفته می شود . اما توجه داشته باشید که در بعضی مواقع مثلا زمانی که نماد یک شرکت به دلیل برگزاری مجمع عمومی متوقف می شود ، بعد از این توقف دامنه نوسان می تواند بیشتر هم نوسان داشته باشد .

چون که بعد از یک دوره طولانی توقف می توانیم انتظار داشته باشیم که بر اساس ساز و کار حراج ، افزایش یا کاهش رخ دهد .

 

یکی از اصطلاحات دیگری که در بورس رایج است ، حجم مبنا است.

حجم مبنا حداقل تعداد سهام یک شرکت است که باید در طول روز معامله شود تا قیمت آن سهم بتواند در دامنه نوسان قرار بگیرد . یعنی وقتی می تواند در دامنه نوسان تا ۵ درصد بالاتر یا ۵ درصد پایین تر نوسان قیمت داشته باشد ، باید تعدادی سهام معامله شود تا این حجم مبنا بر اساس آن محاسبه شود .

 

حجم مبنا در اغلب کشور های پذیرفته شده در بورس ، هشت ده هزارم تعریف شده است . شاید با ذکر یک مثال بهتر بتوان توضیح داد :

شرکتی در بورس فعال است و ۲۰ میلیون سهم دارد ، اگر قیمت سهم این شرکت بتواند در طول روز ۵ درصد افزایش یا کاهش داشته باشد ، باید حداقل ۱۶ هزار سهم مورد معامله قرار بگیرد . با داد و ستد ۱۶ هزار سهم نوسان قیمتی که اتفاق می افتد بر اساس حجم مبنا قابل و قابل اندازه گیری می باشد .

در ادامه بخوایند :  سرمایه گذاری در بورس

دانستن حجم مبنا کمک می کند که ما افزایش یا کاهش قیمت سهم را در آن چارچوب بسنجیم و ببینیم که این افزایش یا کاهش طبیعی بوده یا خیر .

بنابراین اگر نوسانات بیشتر باشد و تعداد سهام معامله شده کمتر یا بیشتر باشد ، در تصمیم ما برای خرید و یا فروش سهم تأثیر می گذارد .

 

یکی از اصطلاحات رایج در بورس ، قیمت پایانی سهم است .

قیمت پایانی سهم در حقیقت میانگین قیمت هایی است که یک سهم در طول روز داشته است . وقتی که بازار کار خود را شروع می کند ، یک سهم در آغاز ساعت کار بازار ، یک قیمت دارد و در ساعت های دیگر قیمت های مختلفی دارد . که تا پایان روز میانگین این افزایش ها یا کاهش ها تبدیل به یک رقمی می شود که آن رقم ، قیمت پایانی سهم نامیده می شود .

اگر این قیمت پایانی سهم متناسب و مبتنی بر حجم مبلغ معاملات باشد آن قیمت ، قیمت واقعی است .

مثلا سهمی در آغاز روز ۲۰۰ تومان ارزش دارد و در طول روز بر اساس حجم مبنا افزایش یا کاهش قیمت پیدا می کند و اگر میانگین و قیمت پایانی آن به ۲۰۶ تومان برسد ما می پذیریم که قیمت پایانی سهم ۲۰۶ تومان می باشد . این محاسبه به صورت خودکار در سامانه معاملاتی بورس صورت می گیرد .

 

اگر حجم مبنا کمتر از آن باشد که باید باشد و این نوسان به گونه ای اتفاق بیقتد یا قیمت میانگین به گونه ای حاصل شود که حجم مبنای معاملات کمتر باشد ، به همان نسبت قیمت سهم هم کاهش پیدا می کند .

برای مثال اگر حجم مبنا نصف شود ، رشد قیمت پایانی سهم در آن روز نصف حساب می شود .یعنی به جای ۲۰۶ تومان ، ۲۰۳ تومان منظور و در سامانه ثبت می شود . و فردای آن روز که بازار مجددا کار خود را آغاز می کند این میانگین ، یعنی قیمت پایانی سهم ۲۰۳ تومان در نظر گرفته می شود و از آن مبنا مجددا معاملات صورت می گیرد .